به مناسبت هفته جهانی تغذیه با شیر مادر( 7-1 آگوست -16-10 مرداد 1405 )

مقدمه:

هفته جهانی تغذیه با شیر مادر هر سال از 1 تا 7 آگوست با هدف پرداختن به چالشهای آن، ارتقاء سطح آگاهی و تشویق همگان به حمایت بیشتر از مادران شیرده گرامی داشته می شود . امسال نیز با شعار "اولویت دادن به تغذیه با شیر مادر: ایجاد سیستم های حمایتی پایدار" بر اهمیت حمایت بلند مدت و همچنین نقش حیاتی تغذیه با شیر مادر در بهبود سلامت مادر و کودک، تغذیه، امنیت غذایی و دستیابی به اهداف توسعه پایدار تأکید دارد.

تأثیر تغذیه با شیر مادر بر نوزاد و مادر:

تحقیقات علمی نشاان داده است تغذیه با شیر مادر هم برای کودکان در کوتاه مدت و بلند مدت، و هم برای مادران اثرات مفیدی دارد. در نوزادن علاوه بر تأمین نیازهای تغذیه ای، موجب کاهش بروز عفونت ها، مرگ و میر نوزادان/کودکان، کاهش کولیت های روده ای و چاقی در دوران کودکی و دوران های بعدی زندگی، همچنین عملکرد شناختی بهتر و بهره هوشی بالاتر می شود . تغذیه با شیر مادر همچنین میتواند نقش مفیدی در افزایش پتانسیل رشد و جلوگیری از مقاومت آنتی بیوتیکی داشته باشد.

برای مادران نیز آمنوره ( قطع پریود) شیردهی را طولانی تر کرده، و احتمالاً کاهش وزن پس از زایمان را تسهیل می کند. همچنین می تواند موجب کاهش خطر بروز سرطان های سینه و تخمدان و بیماریهای قلبی عروقی شود.

اثرات تغذیه با شیر مادر بر ترکیب میکروبیوتای نوزاد:

شیر مادر حاوی انواع اجزای فعال زیستی مانند پروبیوتیک ها 2 ، چربی ها، اجزای تعدیل کننده سیستم ایمنی و همچنین مواد ضد میکروبی است .این اجزا بلوغ سیستم ایمنی و میکروبیوم نوزاد را تعدیل میکنند و به طور بالقوه در پیامدهای مثبت سلامتی نقش دارند. از جمله، تأثیر قابل توجهی بر سیستم ایمنی، محافظت از کودکان در برابر عفونت ها، کاهش بروز درماتیت آتوپیک و عفونت های روتاویروس، کاهش عدم تحمل لاکتوز 3 در کودکان و بزرگسالان و بهبود پاسخ ایمنی به واکسیناسیون دارند و همچنین با کاهش احتمال چاقی و بیماریهای آلرژیک مرتبط هستند.

 

¹ میکروبیوتا به تمام میکروارگانیسم هایی گفته میشود که در یک محیط خاص (مثل بدن انسان) مثلاً در روده، پوست، دهان و سایر نواحی زندگی میکنند.

² پروبیوتیکها میکروارگانیسم های زندهای هستند که برای حمایت یا بهبود سلامت و تندرستی یک میزبان در نظر گرفته شده اند .

³ لاکتوز قند (کربوهیدرات دی ساکارید) موجود در شیر است.

 

شایان ذکر است میکروبیوتای نوزاد در تأثیرگذاری بر رفتار، مانند شناخت و مهارتهای اجتماعی، نقش دارد. همچنین بر رشد سیستم عصبی در طول سال اول زندگی تأثیر میگذارد، از این رو تغذیه با شیر مادر می تواند احتمال اختلالات عصبی رشدی را کاهش دهد. به همین دلیل تغذیه با شیر مادر همچنان سنگ بنای پیشگیری از بسیاری از خطرات سلامتی کوتاه مدت و بلندمدت در رابطه نوزاد و مادر است.

فواید اقتصادی تغذیه با شیر مادر:

هزینه های قابل اجتناب عوارض و مرگ و میرناشای از عدم تغذیه با شایر مادر نه تنها بر نوزادان و مادران، بلکه بر جامعه نیز تأثیر سوء  میگذارد. در نتیجه، سرمایه گذاری روی ابتکارات و روش هایی برای افزایش میزان تغذیه با شیر مادر، تأثیرات مثبتی بر پیامدهای سلامتی زنان، نوزادان آن ها و همچنین اقتصاد خواهد داشت . تغذیه انحصاری با شیر مادر تا شش ماهگی کاهش هزینه های مراقبتهای بهداشتی را در پی داشته و منجر به صرفه جویی اقتصادی برای خانواده ها و جامعه نیز میشود.

ادامه تغذیه با شیر مادر پس از 6 ماهگی:

ادامه تغذیه با شیر مادر پس از 6 ماهگی در کنار غذای کمکی، موجب محافظت روده کودک در برابر تجمع میکروارگانیسم های مقاوم به آنتی بیوتیک می شود . همچنین غذای تمیز و شخصی سازی شده برای نوزاد را در دسترس قرار می دهد. این امر، قرار گرفتن در معرض باکتری های مقاوم به آنتی بیوتیک و عفونت های ناشی از آنها را کاهش داده و مصرف آنتی بیوتیک را نیز در کودک کم میکند.

" همیشه تندرست و شاد باشید."

References:

- https://healinghospital.co.in/blogs/world-breastfeeding-week/

 Dinleyici, EC. Breastfeeding and Health Benefits for the Mother-Infant Dyad: A Perspective on Human Milk Microbiota. Ann Nutr Metab. 2025; 81(Suppl 1):7-19-

 

 

تهیه کننده: دکتر مینا کاویانی